มศว.เปิดตัว ฟอนต์ “ขวานทอง” Khwan Thong

งานวิจัยพัฒนาฟอนต์ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ เมื่อเด็กเริ่มเรียน

ผลงานของอาจารย์ ดร.ธันยา พิทธยาพิทักษ์

 หลายครั้งที่ครูผู้สอนเด็กนักเรียนชั้น ป.1 มักประสบปัญหาว่าจะทำอย่างไรให้เด็กเล็กนี้ จดจำตัวอักษรทั้ง 44 ตัวได้รวมถึงภาษาอังกฤษ เพราะเท่าที่มีใช้กันอยู่ในปัจจุบันมีหลายรูปแบบมากและไม่มีมาตรฐานตรงตามโครงสร้างของตัวอักษรที่ถูกต้องและเหมาะสมกับวัยของน้องๆ ชั้น ป.1 ทว่าปัญหานี้ก็ได้รับการคลี่คลายจากอาจารย์ ดร.ธันยา พิทธยาพิทักษ์ อาจารย์ประจำสาขาวิชาวรรณกรรมสำหรับเด็ก คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) เจ้าของงานวิจัยเรื่อง “งานวิจัยใช้ประโยชน์ ฟอนต์ Khwan Thong การพัฒนาฟอนต์ภาษาไทยและภาษาอังกฤษเพื่อใช้ในการสร้างสื่อนวัตกรรมการสอนอ่านสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1”

อาจารย์ธันยากล่าวถึงผลงานวิจัยนี้ว่า “นวัตกรรมฟอนต์ขวานทอง เกิดจากแรงบันดาลใจในการทำสื่อในรายวิชาหนังสือและสื่อประสบการณ์ ที่เราพัฒนามาจากกระทรวงศึกษาธิการ ฟอนต์ขวานทองสร้างขึ้นเพื่อแก้ปัญหาการจดจำตัวอักษรของนักเรียนชั้น ป.1 เพราะการที่มีฟอนต์ที่ถูกต้องมันสำคัญมากสำหรับเด็ก ป.1 และฟอนต์นี้ต้องใช้ได้จริงและใช้ได้หลากหลายและสนับสนุนการสร้างสื่อการสอนที่ง่าย สะดวกและหลากหลายให้ครูและผู้เกี่ยวข้องใช้งานได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

ฟอนต์ “ขวานทอง” (Khwan Thong) มีทั้งฟอนต์ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ 12 ชุดรูปแบบฟอนต์ (typeface)  แบ่งเป็นขวานทองธรรมดาและขวานทองการ์ดซึ่งมีลักษณะต่างกัน ซึ่งฟอนต์ที่ใช้สร้างสื่อสำหรับเด็ก ป.1 ทุกวันนี้ใช้หลากหลายมาก ใช้ทั้งในการทำแบบฝึกหัดและใช้ในการทำบัตรคำ จริงๆ แล้ว มาตรฐานในการกำหนดให้เด็ก ป.1 อ่านได้ง่ายคือฟอนต์ต้องมีขนาด 20 pt ขึ้นไป เราทำฟอนต์ขวานทองขึ้นมาเพื่อให้คุณครูใช้ได้่เอนกประสงค์ ฟอนต์ขวานทองจึงเป็นมาตรฐานที่สุด เป็นกลางที่สุดที่จะใช้ได้กับทุกรูปแบบ จุดเด่นของฟอนต์ขวานทอง เป็นฟอนต์อนุรักษ์ตัวอักษรไทยและมีอักษรไทยทั้ง 44 ตัวถูกต้องตามโครงสร้างอักษรและสอดคล้องกับลักษณะการเขียนตัวอักษรของนักเรียน /ออกแบบให้อ่านง่าย เหมาะสมกับนักเรียน ป.1 /ฟอนต์ภาษาอังกฤษ ตัวอักษร เอ และ จี ออกแบบเพื่อเด็กไทย ตัวอักษร ไอ ออกแบบไม่ให้สับสนกับตัวอักษร ไอพิมพ์เล็ก ตัว จี พิมพ์เล็กออกแบบให้นักเรียนสามารถสังเกตตัวอักษรได้ง่าย / ใช้งานได้เอนกประสงค์ เช่น แบบฝึกหัด บัตรคำ สื่อการสอนอ่านสำหรับนิทาน ฟอนต์ “ขวานทอง” อาทิ ชุดที่ 1 ใช้ในการอธิบายรายละเอียดข้อมูลหรือในงานเอกสารทั่วไป ฟอนต์ “ขวานทอง” ชุดที่ 2 สำหรับใช้ในการสร้างแบบฝึกหัดและหนังสือหัดอ่าน ฟอนต์ “ขวานทอง” ชุดที่ 3 สำหรับใช้ในการสร้างบัตรคำศัพท์และสื่อหัดอ่าน เป็นต้น  ซึ่งกระบวนการวิจัยและพัฒนาให้ฟอนต์มีความเอนกประสงค์นั้นได้ปรับปรุงและแก้ไขตามความเห็นของผู้เชี่ยวชาญแต่ละด้าน ตลอดจนมีการทดสอบมาตรฐาน ในการใช้งานจากครูผู้สอนระดับประถมศึกษาปีที่ 1 ในสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.)

รวม 200 คน ที่มีประสบการณ์ในการสอนไม่ต่ำกว่า 5 ปี ร่วมด้วยครูผู้สอนและพัฒนาสื่อสำหรับเด็กด้านการเรียนการสอนภาษาไทยด้านการออกแบบฟอนต์ อาทิ ศาสตราจารย์เกริก ยุ้นพันธุ์ (ศิลปินแห่งชาติสาขา  วรรณศิลป์ / ครูผู้สอนและเจ้าของผลงานรางวัลวรรณกรรมสำหรับเด็ก) เป็นต้น รวมทั้งในขั้นตอนการตรวจสอบความเหมาะสมของฟอนต์ ครูระบุข้อมูลความง่ายในการอ่านฟอนต์โดยให้นักเรียนทดลองอ่าน / ครอบคลุมการใช้งานบนแพลตฟอร์มหลากหลาย เช่น Microsoft Word, PowerPoint และ Canva โดยมีกลุ่มเป้าหมายในการใช้ฟอนต์ขวานทอง นี้คือครูและนักเรียนในสังกัดของ สพฐ. กระทรวงศึกษาธิการ และผู้ปกครองโดยเฉพาะผู้ปกครองที่ทำ Home School เขาสามารถเอาไปใช้ได้เลยเพราะเป็นฟอนต์ที่ถูกต้องตามโครงสร้างตัวอักษรและไม่มีค่าใช้จ่ายหากไม่ได้ใช้ในเชิงพาณิชย์ ผู้สนใจทั่วไปแม้กระทั่งพระที่ดาวน์โหลดไฟล์ฟอนต์ขวานทองนี้ไปใช้สอนในโรงเรียนศาสนา

ทั้งนี้ ฟอนต์ “ขวานทอง” เป็นนวัตกรรมลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ผู้ที่ต้องการใช้สามารถดาวน์โหลดไฟล์ฟอนต์ได้ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ได้ในช่องทางของสำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ คือ https : // lib.swu.ac.th / Khwan-thong-font ใช้งานได้ฟรีสำหรับการใช้ประโยชน์ส่วนบุคคลหรือเพื่อประโยชน์ต่อสังคม ไม่มีค่าใช้จ่ายและไม่นำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ ซึ่งในการเผยแพร่นวัตกรรมฟอนต์ “ขวานทอง” เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่สังคมในวงกว้าง ส่วนการละเมิดลิขสิทธิ์ฟอนต์ขวานทองไม่ว่าจะเป็นการคัดลอก เผยแพร่ หรือจำหน่าย จะถือว่าเป็นความผิดตามกฎหมาย เช่น นำฟอนต์ไปใช้ในการออกแบบเชิงพาณิชย์ เช่น โปสเตอร์ ใบปลิว โลโก้สินค้า โดยไม่ได้รับอนุญาต การดัดแปลงฟอนต์แล้วนำไปเผยแพร่ต่อเป็นของตนเอง และการจำหน่ายฟอนต์ที่ละเมิดลิขสิทธิ์ แต่หากต้องการนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ (การนำฟอนต์ไปใช้ในกิจกรรมใดๆ ที่ก่อให้เกิดรายได้หรือผลประโยชน์อื่นใดทั้งต่อตนเองและบุคคลอื่น ต้องขอรับอนุญาตโดยการซื้อสิทธิการใช้งานฟอนต์ขวานทอง ในราคา 5,000 บาท โดยติดต่อสถาบันยุทธศาสตร์ทางปัญญาและวิจัย มศว ซึ่งจะได้รับใบอนุญาต (License) ครอบคลุมผู้ใช้งาน 1ราย หรือ 1 เครื่องคอมพิวเตอร์เท่านั้น

ในอนาคต อาจารย์ธันยายังย้ำว่าตนมีความคิดที่จะพัฒนาฟอนต์ขวานทองนี้ไปในเรื่องของการอ่านเชิงสร้างสรรค์ การอ่านเชิงวิเคราะห์ที่จะสามารถช่วยให้เด็กพัฒนาการอ่านเชิงสร้างสรรค์และการอ่านวิเคราะห์อีกด้วย ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนากาสร้างคนที่มีคุณภาพสู่สังคมเพราะเชื่อว่า “การศึกษาคือความเจริญงอกงาม – Education is Growth.” ตามปรัชญามหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒอย่างแท้จริง